Zanim zastanowimy się nad celowością inwestowania w tego typu produkty wyjaśnimy sobie jakie cechy posiadają produkty strukturyzowane. Najważniejszą cecha tego typu produktu jest sposób w jaki powstaje wynik, oraz gwarancja kapitału (nie koniecznie 100%). Większa cześć wpłaconej sumy inwestowana jest w instrumenty bezpieczne tak by dać 100% (lub założony inny poziom gwarancji) na zakończenie życia produktu. Niewielka zaś część jest inwestowana pasywnie w znany i publikowany wskaźnik/indeks w postaci opcji, które to stanowią część generującą zyski.
Produkty strukturyzowane opakowane są najczęściej w polisy lub lokaty bankowe, co wynika z faktu iż “formalną gwarancje kapitału” mogą oferować tylko firmy ubezpieczeniowe i banki. Użycie ubezpieczyciela i polisy powoduję ominięcie podatku Belki. Kolejną rzeczą, którą trzeba przed zakupem poznać to jak kształtował się wskaźnik/indeks na podstawie którego powstał dany produkt. Często te indeksy są egzotyczne w konstrukcji, bez długiej historii, co powoduje iż wyniki “symulacji” pokazane przez twórców struktur są często wykonane dla optymistycznie dobranego okresu. Furorę obecnie zdobywają struktury stworzone na wyrafinowanych indeksach czołowych banków inwestycyjnych, opartych o dynamiczny i zmienny w czasie podział aktywów. Takie indeksy potrafią rosnąć na spadkach, czy zarabiać na różnicach między dwoma instrumentami, gdzie wzrost wartości może wystąpić nawet gdy dwa instrumenty spadają lub rosną ale w różnym tempie (outperformace).
Trzeba jednak pamiętać, że algorytm tworzenia tego produktu jest następujący. Na podstawie danych historycznych wybierany jest jeden z tysięcy różnych indeksów/wskaźników które ostatnio miały dobre wyniki. Marketing rządzi i w finansach, a znalezienie czegoś co ostatnio teoretycznie przynosiło wyniki jest proste. Tylko, że z punktu widzenia inwestora to nie jest najlepsze podejście. Szczególnie zwracam uwagę na sytuacje, gdy symulacje pokazują dziwnie wybrany krótki okres. Przykład produkt NWAI Food^3 struktura oparta na żywności (pszenica,soja,kukurydza) którego symulacja potencjalnych zysków zaczyna się w dołku na zbożach i zaczyna się od 2004-07-18. Nie dajmy sie nabierać gdy wyniki symulacji nie obejmują zachowanie się indeksu/wskaźnika co najmniej z okresu 10-15lat i przyjrzyjmy się dokładnie zmienności danego wskaźnika w różnych okresach. Zasada ta działa i w druga stronę, był jakiś czas temu produkt oparty o diamenty tyle ,że w reklamach pokazano bardzo długi okres czasu dziesiątki lat i statystycznie rynek rosnący ale mający długie lata regresji i spadków a produkt jest 2 letni. Oczywiście zabrakło pokazania możliwej straty w okresie 2 letnim.
Struktura ma też kolejny ważny element czyli wskaźnik partycypacji w zmianie wskaźnika/indeksu. Wskaźnik partycypacji to porostu współczynnik ile zarabia nasza struktura w stosunku do indeksu na którym się opiera. Wyobraźmy sobie strukturę z gwarancją kapitału oparta na opcjach na WIG20 w których partycypacja we wzroście indeksu wynosi 80%. Oznacza to iż na koniec życia produktu dostaniemy 100% wpłaconej sumy gdy WIG20 spadnie lub 100%+ 4/5 wzrostu indeksu WIG20.
Ostanio furę robią wskaźniki/strategie opartą o BNP Paribas Millennium 10 Europe ER, pozwala ona zarabiać zarówno na wzrostach, jak i na spadkach na wymienionych rynkach, dzięki możliwości zajmowania krótkich pozycji. W ostatnich miesiącach pojawiło się wiele produktów opartych na tym wskaźniku: Multistruktura - Aegon, Global Market - Noble Bank, Globalne Inwestycje II - CU, Ósemka - OpenFinance oraz wcześniej produkty BZWBK z ukrytą nazwą indeksu czy produkt Millenium Banku. Jednak partycypacja dla tych różnych produktów strukturyzowanych, wynosi od 70% do 130% to jest diametralnie wielka różnica. Dlatego nie dajmy się zbajerować, patrzmy uważanie na wskaźnik partycypacji i poszukajmy czy konkurencja nie ma produktu opartego na tym samym wskaźniku ale o lepszych parametrach partycypacji. Szczególnie niskie wskaźnik partycypacji są w produktach ubezpieczycieli Aegonu czy CU. Na stronie Aegonu, w opisie produktu nawet nie dowiemy się co jest wskaźnikiem ich struktury. Polityka informacyjna to tragedia polskiego rynku, na pochwalę może zasługiwać tylko Wealth Solution za opisy swoich struktur na własnej stronie.
Cechą każdej struktury jest okres subskrypcji czyli ściśle określony czas w jakim można taki produkt nabyć. Struktura jest produktem terminowym i wszystkie założenia czyli gwarancja i partycypacja dotyczą nas TYLKO gdy wytrwamy do końca okresu na jaki jest przewidziana.
Czy inwestycja w struktury ma sens ?
Oczywiście TAK, taka lokata czy polisa strukturyzowana daje nam stabilna cześć portfela a co najważniejsze dają gwarancje kapitału na określonym poziomie, a jak wiemy dywersyfikacja ryzyka to ważna rzecz. Produkty strukturyzowane pozwalaja nam prosto zainwestować w rynek nisko skorelowany lub przeciwnie skorelowany z akcjami czy zwykłymi funduszami otwartymi. Wybierać trzeba jednak te produkty pod pewnymi warunkami:
a) strukturę kupujemy z myślą o utrzymaniu jej w przewidzianym dla niej czasie.
b) w pełni rozumiemy na czym oparty jest wskaźnik/indeks i jak działa. Nie kierujmy sie “symulacjami” one na pewno są zrobione dla odpowiedniego okresu a wskaźnik/indeks został wybrany z setek innych które są przygotowane i czekają na swój czas by na danych historycznych pokazać iż wskaźnik jest dobry.
c) wskaźnik partycypacji jest uzasadniający ryzyko/zysk
d) znamy wszystkie koszty nabycia i obsługi struktury.
Dla struktur z gwarancja kapitału jest alternatywa o wyższym ryzyku i dochodowości, podobna w działaniu tylko bez części bezpiecznej i bez gwarancji kapitału za to z partycypacja w zmianach indeksu/wskaźnika równą 100%, są to ETFy lub certyfikaty strukturyzowane dostępne na GPW które oparte są na tych samych indeksach/wskaźnikach co “struktury z gwarancją” ale ich cechą jest 100% partycypacji zarówno we wzroście jak i spadku. Potencjalny zysk jest więc wielokrotnie większy ale i strata może być bolesna. Niestety na dziś w Polsce przeciętny inwestor ma do dyspozycji niewiele takich produktów. Są to produkty oparte o indeksy giełdowe polskie, niemieckie, bułgarskie, rumuńskie, ukraińskie, rosyjskie, kazaskie. Można tez nabyć taki certyfikat na złoto czy ropę. Inną alternatywą jest któryś z brokerów Forex który oferuje kontrakty na waluty ale też i na surowce czy indeksy tutaj też udział we wzroście i spadku może wynosić od 10% do 1000% lub więcej.
Przeczytaj też:
Typy opcji zawartych w produktach strukturyzowanych