Dla kogo?, kiedy?, jak?, używać otwartych funduszy inwestycyjnych

Dzisiaj znów miało być o czym innym. Tym razem jednak muszę uzasadnić pewne tezy, które złożyłem na forum Goldenline a które wzbudziły zdziwienie. Zastanowimy się więc wspólnie kiedy i jak należy inwestować w fundusze inwestycyjne otwarte. Do kogo są skierowane i kiedy musimy się z nich wycofać.




Zanim przytoczę tutaj te śmiałe tezy, omówimy sobie czym są fundusze inwestycyjne otwarte. Zacytuje post sprzed 2 lat niewiele się tutaj zmieniło.

Fundusz inwestycyjny to masa majątkowa pochodząca od wpłacających posiadającą własną osobowość prawną. Fundusz powoływany jest przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych. Po spełnieniu formalności wyrażana jest zgoda Komisji Nadzoru Finansowego. KNF rozpatruje czy warunki zarządzania cel funduszu oraz kategorie lokat sa zgodę z przepisami prawa w tym z Ustawą o funduszach inwestycyjnych. Po zatwierdzeniu funduszu przez KNF, wpisywany jest on do rejestru funduszy.

Ważna cecha funduszu jest fakt iż majątek funduszu nie należy ani do firmy zarządzającej (TFI) ani do depozytariusza. Taka konstrukcja prawna powoduje iż upadek TFI nie ma żadnego znaczenia dla majatku i jest on w pełni bezpieczny. To jest rozwiązanie o wiele bezpieczniejsze niż bank w którym nasze depozyty nie są naszą własnością a sa własnością banku który jedynie zobowiązuje sie do wypłaty określonej sumy po zakończeniu lokaty. Upadek banku powoduję stratę pieniędzy a odzyskać możemy dopiero cześć oszczędności z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Oczywiście zapewne zapytacie czy TFI zarządzając nie może wyprowadzić majątku. Zgodnie z Ustawa o funduszach aktywa funduszu muszą być przechowywane u depozytariusza nie będącego członkiem tej samej grupy finansowej. Na dodatek ustawa nakłada na depozytariusza funkcje kontrolna i zobowiązuje go do pilnowanie by TFI nie mogło wykonać żadnej zmiany aktywów niezgodnej ze statutem czy przepisami prawa.

TFI powołując fundusz opracowuje statut funduszu. Statut to najważniejszy dokument to w nim zapisany jest cel funduszu, rodzaj dopuszczalnych lokat, opłaty, zasady zbycia i nabycia jednostek.

Fakt bycia Otwartym Funduszem Inwestycyjnym rodzi kilka poważnych konsekwencji zarówno dobrych jak i złych. OFI musi oferować jednostki uczestnictwa każdemu chętnemu. Jednostki to udziały w majątku funduszu. Jednostki są podzielne niekiedy nawet do 6 miejsc po przecinku stąd nasze wpłaty nie muszą być wielokrotnościami aktualnej wyceny jednostek. Fundusz na każde żądanie umarza (zmniejsza liczbę jednostek) lub zbywa ( zwiększa liczbę jednostek). Czas realizacji takich operacji znajdziemy w statucie funduszu jednak zasadniczo wycena odbywa sie codziennie a operacje zbycia/nabycia dokonywana jest w ciągu 1 do 3 dni roboczych od dnia złożenia dyspozycji (maksymalny okres 7 dni). Ta otwartość na wpłaty i wypłaty powoduje iż fundusz musi posiadacz cześć środków w instrumentach płynnych by realizować na bieżąco operacje.

Opłaty w otwartych funduszach inwestycyjnych są dosyć znaczne. Oplata za nabycie lub zbycie zwana też prowizją dla funduszu akcji może wynosić nawet do 5%. Na rynku są dostępne platformy internetowe funduszy np UniSiec dla grupy funduszy Union-Inwestment, gdzie opłaty prowizyjne są minimalne lub zerowe. Podobnie ma sie sprawa z tzw butikami oferującymi fundusze wielu towarzystw bez opłat np Supermarket Funduszy Inwestycyjnych w mbanku.

Kolejną opłata która ponosi uczestnik funduszu to opłata za zarządzanie. Jest ona pobierana od aktywów funduszu codziennie i jest wliczona w wycenę jednostki. Jednak ta oplata powoduję iż cześć funduszy ma problemy z poradzeniem sobie i pokonaniem indeksu giełdowego. Polskie fundusze akcyjne z opłatami 4 czy 4,5% rocznie od aktywów niestety, plasują się w czołówce światowej pod względem wysokości opłat.

OFI występują zasadniczo w 2 typach. Są to fundusze pojedyncze i parasolowe. Fundusze parasolowe to odpowiedz rynku na problemy z podatkiem Belki od zysków. Wymyślono sobie iż zamiast tworzyć pojedyncze fundusze o różnej strategii. Można stworzyć jeden byt prawny fundusz parasolowy, z różnymi “politykami inwestycyjnymi” w postaci wydzielonych subfunduszy. Najważniejszą zaleta takich funduszy jest brak opłat od zysków kapitałowych przy przenoszeniu środków między subfunduszami o różnych celach inwestycyjnych należących do jednego TFI. W tej chwili np. parasol UniFundusze posiada aż 18 subfunduszy.

Warto też przeanalizować kategorię lokat w jakie mogą inwestować fundusze. Będzie to bardzo istotne w dalszych rozważaniach.

OFI w celu zapewnienia ochrony oszczędności mają ściśle określone kategorie dopuszczalnych lokat. Otwarte fundusze mogą inwestować w akcje spółek publicznych notowanych na GPW lub CeTO lub w akcje w pierwszej ofercie publicznej. Dopuszczalne są inwestycje w inne papiery wartościowe, ale tylko pod warunkiem ,że sa zbywalne a ich wartość rynkowa może być ustalona w każdym czasie, nie rzadziej niż w dniu wyceny. Dodatkowym elementem jest też możliwość nabywania jednostek uczestnictwa innych funduszy. Dopuszczalne są depozyty bankowe i instrumenty rynku pieniężnego. OFI NIE MOGĄ inwestować bezpośrednio w nieruchomości czy rynek surowcowy, nie mogą nabywać kontraktów terminowych, gdyż ich stosowanie do celu innego niż zabezpieczenia portfela jest niedozwolone. Niektóre OFI obchodzą te wymogi inwestując w jednostki innych funduszy głownie zagranicznych gdzie takich obostrzeń nie ma. Tak działa np Superfund TREND Plus Powiązany FIO który inwestuje w jednostki Superfund Trend Podstawowy SFIO który inwestuje w zagraniczny fundusz Superfund GCT USD niedostępny dla nowych klientów i nigdy nie oferowany w Polsce.

Zasadniczo jednak wszystkie Otwarte Fundusze Inwestycyjne w Polsce mające w nazwie surowce nie inwestują w surowce tylko w akcje spółek z sektora wydobywczego czy przetwarzającego. Podobnie ma się z OFI nieruchomości które nie posiadają nieruchomości a ich lokaty to spółki z branży developerskiej czy materiałów budowlanych. To jest ważne ograniczenie OFI o którym trzeba pamiętać. Nieruchomości i surowce mogą posiadać i w nie inwestować Fundusze Zamknięte (FIZ) o czym w następnych częściach.

Podsumujmy w skrócie jakie cechy mają Otwarte fundusze inwestycyjne
1) Fundusze za cel uznają pokonanie benchmarku, a nie „potoczne zyski” . Cel funduszu zapisany jest w statucie i często nie jest to maksymalizacja zysku tylko pokonanie benchmarku i odniesienie do niego.
2) Z powodu Ustawy o funduszach, fundusz ma ściśle określone kategorie lokat oraz stopień koncentracji w aktywa poszczególnych emitentów. Jest więc bardzo ograniczony wobec innych instrumentów.
3) Fundusz z powodu płynności i wyceny musi mieć bieżące środki na realizacje umorzeń. Czyli ma spory odsetek środków nie zainwestowanych.
4) Z powodu dużych wymagań informacyjnych (rejestry, potwierdzenia listowne, raporty, prospekty) fundusze ponoszą wysokie koszty.
5) Fundusze otwarte (o aktywnej polityce) maja wysokie koszty zarządzania.
Są to naturalne cechy tego typu inwestycji. Fundusze maja tez pewne zalety.
a) wymagania małej wpłaty na rejestr od 50-100zł
b) ochrona przed bankructwem TFI
c) możliwość wycofania się z dnia na dzień. Płynność.
d) przejrzysta politykę benchmarkową.

W związku z tym przytoczę tu moje tezy ze wspomnianego na wstępie forum.
1) W fundusze otwarte akcyjne NIGDY nie inwestujemy jednorazowo.

To oczywiste, po pierwsze bardzo duża zmienność rynku akcji, po drugie jednorazowa wpłata to przeważnie duża kwota a tę można zainwestować w mniej „kosztowne” formy inwestowania jak np Fundusze Inwestycyjne Zamknięte (FIZ), i inne instrumenty, które maja zdecydowanie mniejsze koszty, mniejsze ryzyko i większe oczekiwane stopy zwrotu.

2) W fundusze nie lokujemy kapitału większego niż 100krotność miesięcznych oszczędności które odkładamy.

Przy dużej zmienności samej wyceny, wygładzamy ja comiesięczna wpłata stanowiącą w końcowym okresie 1% aktywów pomniejszony o uzyskaną stopę zwrotu. Przy zerowej stopie zwrotu z samego funduszu mamy 12% większy kapitał samymi wpłatami.

3) Fundusze służą tylko jako skarbonka do akumulacji większych sum, potem się wycofujemy.

Mówimy tu o funduszach z niskim progiem wejścia tzw fundusze popularne
Przy uzbieraniu 100krotności, miesięcznych wpłat, suma z akumulowana, pozwoli nam wybrać lepsze, tańsze i bardziej dochodowe inwestycje pozbawione zbytecznych kosztów i opłat. Począwszy od udziału w FIZach
np Total FIZ do ipopemy (od 50tys) czy fundusz MCI Gandalf SFIO (40tys euro) po subskrypcje obligacji korporacyjnych, bezpośrednio u emitenta na rynku pierwotnym (od 100-200tys), wreszcie po zarządzane Assety. Kluczowa jest dzień zamiany OFI na inna formę ale o tym jutro.

4) W funduszach stosujemy systematyczne usrednienie jako celową politykę wygładzania.

Po części odpowiedź znajduję się w punkcie 2. Ale fundusze otwarte z niska wpłatą służą do
zebrania kapitału, często za pomocą drobnych sum 200-500zł które nie pozwolą kupić nawet połowy obligacji korporacyjnej o pakiecie akcji nie mówiąc. Polityka uśredniania ma sens tylko dla „gry o sumie dodatniej” a taką grą jest giełda. Jeśli średnia wieloletnia stopa zwrotu wynosi 10% to fundusz będzie odchylał się na +/-40% od tej krzywej, ale będzie razem z nią podążał w takim szerokim korytarzu. Stąd ważne jest ograniczenie ryzyka kupna gdy odchylenie wynosi +40% wtedy ten sam poziom możemy zobaczyć za 3 lata. Gdy dotrze tam oczekiwana średnia wzrostu lub za 6 lat gdy akurat będzie tam dól naszego kanału wznoszącego. Takie należy przyjąć ryzyko gdybyśmy wpłacali jednorazowo.

Jak sprawdzić w którym miejscu kanału i czy pod czy nad krzywą średniej stopy się znajdujemy, będzie jutro gdy opiszę moment wyjścia z funduszu „Plan Posagowy dla dziecka”.



You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Both comments and pings are currently closed.

AddThis Social Bookmark Button

Comments are closed.